De toekomst is nu (beproeving 1)

Een blog én vlog deze keer van Manfred van Doorn.

Een duurzame samenleving vraagt om een innerlijke transformatie. In zes blogs geeft hij aanwijzingen hoe je de beproevingen in jezelf kunt herkennen en overbruggen.
Deel 1: de kloof tussen nu en de toekomst.

 

 

We zitten als moderne mensen in een snelkookpan van leren en ontdekken. Nog niet zo lang geleden dachten we dat vliegen goed was voor de wereldvrede. Daarom - althans, dat zeggen de beleidsmakers - zit er geen accijns op kerosine en geen btw op vliegtickets. Misschien is het waar, misschien zijn we door al onze vliegreizen dichter tot elkaar gekomen. Maar het intensieve vliegverkeer - met alleen al op Schiphol zo’n elfhonderd vliegbewegingen per dag - blijkt allesbehalve belastingvrij voor milieu en klimaat. Recent waarschuwde het ministerie van Defensie zelfs dat de opwarming van de aarde kan leiden tot een explosie van conflicten, extremisme en migratiestromen. Weg wereldvrede.

Dezelfde paradox geldt ook voor kunstmest, bestrijdingsmiddelen en monoculturen. Ooit werden ze ontwikkeld om voldoende en betaalbaar voedsel voor iedereen te produceren. Nu blijkt dat ze een uitputtende werking hebben op bodem en grondwater. Dus op de lange termijn zorgen ze juist voor honger en dorst. Nu de Aarde haar grenzen aangeeft, rijst de vraag: hoe kunnen we het beste werken aan een toekomst die nog vorm moet krijgen? Hoe kunnen we de toekomst mee helpen vormgeven?

‘Na mij de zondvloed’ is een verleidelijk langetermijnbeleid. Een vriendelijke variant daarop zijn hoopvolle ouders die blind op hun kinderen vertrouwen. De nieuwe generatie heeft volgens hen aangeboren competenties om het klimaatprobleem te gaan oplossen. Ik moet hen een beetje gelijk geven. We zijn mogelijk onderweg naar een mensheid die niet eerder heeft bestaan. Een mensheid waarvan deze trotse ouders al een vermoeden hebben. Het geheim is echter dat wijzelf een onmisbare schakel zijn in de ontwikkeling van die nieuwe mens. Als we willen dat onze kinderen daar komen, moeten we zelf aan de bak. Hoe? Door ons actief te verbinden met de toekomst.

De eerste stap voor deze verbinding is tegenwoordigheid van geest. Door bewust in het leven te staan weten we dat wat wij vandaag doen, gevolgen heeft voor morgen. Als we oefenen om rekening te houden met de de langetermijneffecten van onze acties en aankopen, verdiepen we de verbinding met onszelf en de Aarde als geheel. Met geheel bedoel ik: de verbinding tussen dat wat is geweest, wat nu is en wat nog komen gaat. Door ons te verbinden met onze voorouders en onze nazaten, kunnen we de kloof tussen het nu en de toekomst overbruggen. De biodynamische landbouw is daar een inspirerend voorbeeld van: bd-boeren gaan respectvol om met het levenswerk van hun voorgangers en geven vruchtbare landbouwgrond door aan de generaties na hen.

Tegenwoordigheid van geest maakt duidelijk welke van onze gewoontes we nu willen afleren en welke nieuwe gewoontes we willen aanleren. Daar hoort bij: het vermogen tot offeren. Niet het offeren van anderen, maar het offeren van dingen die onszelf dierbaar zijn geworden. Bijvoorbeeld: geen vliegreis meer naar Afrika totdat we schoon kunnen reizen. En meer betalen voor biologische voeding totdat we de prijzen rechtvaardig hebben gemaakt. Dat soort gebaren hebben geen verarmende werking op onze geest, maar juist een verrijkende en ver reikende werking. Het maakt ons vrijer, minder verslaafd. Het maakt ons tot time-binders. Het roept het hoogste in ons wakker.

 

Theatercollege DNA van Duurzaamheid

Op 28 november 2018 geeft Manfred van Doorn een theatercollege DNA van Duurzaamheid in het Vreedehuis in en Haag. Meer informatie over het theatercollege en inschrijven. 

 

Meer blogs lezen van Manfred van Doorn?

Klik hier voor alle bloggers van AM